{"id":1767,"date":"2018-03-05T09:01:55","date_gmt":"2018-03-05T08:01:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.deia.com\/arca-de-no-se\/?p=1767"},"modified":"2018-03-11T09:05:08","modified_gmt":"2018-03-11T08:05:08","slug":"seiehun-vs-seirehun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/2018\/03\/05\/seiehun-vs-seirehun\/","title":{"rendered":"seiehun vs seirehun"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Euskaraz zenbatzen ari garenean, sarritan \u2013gehiegitan\u2013 entzuten ditugu gaizki esaten ehunekoen\u00a0zenbaki-izenak. Eta ez gara mundu honetara pontifikatzera etorri; are gutxiago besteek egiten dutena epaitzera. Baina, bestalde, ondo dago jendeak oro har ez dakien hizkuntza-bitxikeria bat kontatzea. Goazen, bada…<\/p>\n

Gaur egun, ordenagailuaz idazteko zuzentzailearen\u00a0(Xuxen<\/a>…<\/em>) azpimarra gorriak berehala ohartaraziko digu idatzi ditugun seir<\/strong>ehun, zazpir<\/strong>ehun, zortzir<\/strong>ehun<\/em> eta bederatzir<\/strong>ehun<\/em> hitzak ez direla zuzenak eta, euren ordez, seiehun<\/strong>, zazpiehun<\/strong>, zortziehun<\/strong><\/em> <\/span>eta bederatziehun<\/em><\/span> <\/strong>erabili behar ditugula.<\/p>\n

Eta harritu egingo gaitu. Eta hizkuntza arautze bera madarikatuko dugu, zenbaitetan, akats hori oso barneratua izango dugulako: zerbait intimoa lapurtzen digutela irudituko zaigu.<\/p>\n

Nola jarri susmopean Benito Lertxundi handiak Euskal Herrian azken balea ehizatu izanari abesten zizkion \u00abMila bederatzirehun eta lehenengo urtean…<\/em>\u00bb hitz goxo haiek? Ez al da bihozgabekeria bat? Hain asmo onaz josiak… baina oker. Eta \u00abhizkuntzak biziak dira, mugitzen den zerbait<\/em>\u00bb tankerako koldar-ezkutalekuetan babestu\u00a0barik, hobe dugu behingoz gure ohitura txarra zuzentzea: zoriontsuago biziko gara.<\/p>\n

HiruR<\/strong>ehun<\/em> eta lauR<\/strong>ehun<\/em> idazten dugu, r<\/em><\/strong> bat tartean, eta zuzena da kasu bi hauetarako. Antzeko zerbait gertatzen zaigu bi<\/em> zenbakiarekin. Alabaina, horietatik goragoko ehunekoetan tarteko r<\/strong> <\/em>hori barik erabili behar dira: seiehun<\/em><\/span> (ondo) eta ez seiRehun<\/em> (txarto), zazpiehun<\/em><\/span> (ondo) eta ez zazpiRehun<\/em> (txarto), zortziehun<\/em><\/span> (ondo) eta ez zortziRehun<\/em> (txarto) eta, amaitzeko, Orioko balearen urtea gogora ekartzen digun bederatziehun<\/em><\/span> (ondo) eta ez bederatziRehun<\/em> (txarto).<\/p>\n

BAINA ZERGATIK SALBUESPEN HORIEK?<\/p>\n

Euskara zaharrean HIRUR<\/strong><\/em><\/span> (3) eta LAUR<\/strong><\/em><\/span> (4) zirelako zenbaki horien izenak. Orduan hirur+ehun= hirurehun<\/span><\/em> eta laur+ehun= laurehun<\/span><\/em> . Baina izendapen zahar haiek ahaztu zirenean \u2014eta hiru<\/em> eta lau<\/em> bihurtu\u2014, antzekotasunagatik eta okerki, gainerako zenbakiei aplikatzen zaie. Baina, esan bezala, gaizki dago.<\/p>\n

Arrazoi berberengatik ondo daude lurraldetasuna adierazteko erabili ohi diren HiruRak bat<\/em> <\/span>edo LauRak bat<\/em> <\/span>leloak, baina ez ZazpiRak bat<\/em> , Zazpiak bat<\/em> <\/span>beharko lukeelako izan.<\/p>\n

Gauza bera orduekin eta abarrekin: arratsaldeko lauretan<\/em><\/span> (16:00etan) baina ez zortziretan<\/span><\/em> , zortzietan<\/em><\/span> (20:00etan) delako forma egokiena.<\/p>\n

Beraz, gora gu eta gora gure hizkuntzaren aberastasuna: behin eta seiehun bider esanda!!<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Artikulu guztiak<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Euskaraz zenbatzen ari garenean, sarritan \u2013gehiegitan\u2013 entzuten ditugu gaizki esaten ehunekoen\u00a0zenbaki-izenak. Eta ez gara mundu honetara pontifikatzera etorri; are gutxiago besteek egiten dutena epaitzera. Baina, bestalde, ondo dago jendeak oro har ez dakien hizkuntza-bitxikeria bat kontatzea. Goazen, bada… Gaur egun, ordenagailuaz idazteko zuzentzailearen\u00a0(Xuxen…) azpimarra gorriak berehala ohartaraziko digu idatzi ditugun seirehun, zazpirehun, zortzirehun eta bederatzirehun … Sigue leyendo seiehun vs seirehun<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1544],"tags":[104725,104724,104727,104726,104718,104719,104720,104721,104722,104723],"class_list":["post-1767","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sin-categoria","tag-bederatzirehun","tag-beredariehun","tag-hirurehun","tag-laurehun","tag-seiehun","tag-seirehun","tag-zazpiehun","tag-zazpirehun","tag-zortziehun","tag-zortzirehun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1767"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1798,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions\/1798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.deia.eus\/arca-de-no-se\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}